ZASIĘG i TRYBY POSTĘPOWANIA CYWILNEGO POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ I DROGI SĄDOWEJ

Blog > Komentarze do wpisu

NACZELNE ZASADY PROCESU CYWILNEGO

Zasady naczelne wymiaru sprawiedliwości wynikają z przepisów Konstytucji, prawa o ustroju sądów powszechnych i ustawy o Sądzie Najwyższym.
zasady naczelne postępowania cywilnego wynikają z przepisów k.p.c. i obejmują 7 zasad:


1. Zasada prawdy materialnej.
Istotnym czynnikiem realizacji tej zasady jest prawdziwość twierdzeń uczestników postępowania co do stanu faktycznego i prawnego sprawy. Uczestnicy postępowania obowiązani są dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy i zgodnie z prawdą i bez zatajenia czegokolwiek. U podstaw decyzji sądu powinny się znaleźć fakty przedstawiające rzeczywisty stan rzeczy. Sąd nie przeprowadza dowodów z urzędu.


2. Zasada kontradyktoryjności.
Pozwany ma prawo ustosunkować się do twierdzeń powoda (przedstawić dowody przeciwne). Powód już w pozwie powinien przytoczyć okoliczności faktyczne na uzasadnienie swoich żądań. Przytoczenie okoliczności faktycznych przez uczestników następuje w postaci twierdzeń w aspekcie psychologicznym, które w razie zaprzeczenia ich przez innego uczestnika powinny być udowodnione przez twierdzącego.


3. Zasada dyspozycyjności (rozporządzalności).
Sąd wszczyna postępowanie na wniosek. Panami procesu są strony. Strona może wycofać wniosek, zrzec się roszczenia, wszcząć postępowanie, żądać zmian ochrony prawnej – te akty należą do dyspozycyjności materialnej. Natomiast dyspozycyjność formalna odnosi się do środków zaczepnych i obronnych. U nas ta zasada zrealizowana jest w 80% - w niektórych przypadkach sąd może odmówić przerwania postępowania (np. zasady współżycia społecznego).


4. Zasada ustności.
Ważniejsze są zeznania niż dokumenty. Najistotniejszym przejawem zasady ustności jest rozprawa, która polega na ustnym przedstawieniu żądań, wniosków i twierdzeń. W razie nieobecności uczestnika postępowania na rozprawie sędzia przedstawia jego dowody na podstawie akt. Zasada ustności w najszerszej mierze dochodzi do głosu w procesie z uwagi na rozpoznawanie spraw na rozprawie w aspekcie socjologicznym.


5. Zasada bezpośredniości.
Polega na tym, że sąd który wydaje rozstrzygnięcie w sprawie powinien bezpośrednio zapoznać się z materiałem procesowym tj. z dowodami.


6. Zasada koncentracji materiału procesowego.
Zasada ta dotyczy kwestii, w jakim czasie powinien być w postępowaniu zgromadzony materiał.
Na gruncie postępowania cywilnego zasada ta służy realizacji postulatu szybkości (przyspieszenia).


Mamy dwa systemy koncentracji materiału dowodowego:


1. system prekluzji – polega na tym, że ustawa w sposób wyraźny zakreśla chwilę, do której można gromadzić materiał procesowy. Po upływie tej chwili gromadzenie mat. procesowego jest niedopuszczalne (prekluzja).
2. System władzy dyskrecjonalnej sędziego polega na tym, że o czasowych granicach gromadzenia mat. procesowego decyduje sąd. Strona może aż do zamknięcia rozprawy w I i II instancji przytaczać okoliczności faktyczne i dowody z zastrzeżeniem niekorzystnych skutków jakie mogą wg przepisów kodeksu wyniknąć z działania na zwłokę.
7. Zasada jawności.


Rozróżniamy dwa rodzaje jawności postępowania sądowego


1. Jawność wobec uczestników postępowania (jawność wewn.)
2. Jawność wobec osób postronnych, czyli publiczność postępowania (jawność zewn.)
Przejawami zasady jawności są:


a. jawność posiedzeń sądowych
Z punktu widzenia jawności posiedzenia sądowe dzielą się na jawne i niejawne. Na jawnych obecny może być każdy z wyjątkiem osób niepełnoletnich. Na niejawnych mogą być tylko osoby wezwane.
b. publiczne ogłaszanie orzeczeń:
Podlegają orzeczenia wydane na posiedzeniu jawnym. W razie odbycia posiedzenia przy drzwiach zamkniętych publicznemu ogłoszeniu podlega tylko orzeczenie kończące postępowanie w sprawie.
c. możność przeglądania akt sprawy:
Uczestnicy postępowania, przedstawiciele ustawowi i pełnomocnicy mogą przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy lub wyciągi z akt.
d. możność uczestniczenia w określonych czynnościach organów procesowych w postępowaniu rozpoznawczym, jak czynności dowodowe dokonywane poza posiedzeniem, spisanie majątku ruchomego w trybie zabezpieczenia spadku, sporządzenie spisu inwentarza majątku spadkowego, otwarcie i ogłoszenie testamentu. W postępowaniu egzekucyjnym wymienione osoby mogą być obecne przy czynnościach egzekucyjnych.

poniedziałek, 02 stycznia 2012, xmcpl